Stawka, po której banki pożyczają sobie euro
Euribor (Euro Interbank Offered Rate) to stawka, po jakiej banki strefy euro są gotowe pożyczać sobie nawzajem euro bez zabezpieczenia na ustalony okres. Nie ustala jej żaden bank centralny ani rząd. Administratorem jest European Money Markets Institute (EMMI) z siedzibą w Brukseli, a nazwa Euribor® jest jego zastrzeżonym znakiem towarowym. Euribor istnieje od 1 stycznia 1999 r., czyli od dnia, w którym euro stało się wspólną walutą.
Dla osoby w Polsce Euribor jest stawką, która stoi za oprocentowaniem kredytu hipotecznego w euro. Kredyt złotowy o zmiennym oprocentowaniu opiera się na WIBOR, a coraz częściej ma stopę okresowo stałą; Euribor pozostaje wtedy punktem odniesienia, gdy porównujesz ofertę w euro z ofertą w złotych albo śledzisz, co dzieje się z kosztem pieniądza w strefie euro.
Pięć terminów
Od 1 listopada 2013 r. EMMI publikuje Euribor dla pięciu terminów: 1 tygodnia oraz 1, 3, 6 i 12 miesięcy. Wcześniej terminów było piętnaście. Termin oznacza, na jak długo banki pożyczają sobie pieniądze, a w praktyce kredytobiorcy – jak często aktualizowane jest oprocentowanie. Kredyt oparty na Euribor 3M ma zwykle stawkę zmienianą co kwartał, kredyt oparty na Euribor 12M – raz w roku.
Krótkie terminy, 1W i 1M, trzymają się blisko stopy depozytowej Europejskiego Banku Centralnego. Im dłuższy termin, tym więcej w stawce oczekiwań rynku co do przyszłych decyzji EBC: Euribor 12M zawiera przewidywania na cały rok naprzód, dlatego często zmienia kierunek wcześniej niż same stopy procentowe.
Jak powstaje notowanie
Od 2019 r. Euribor jest wyznaczany metodą hybrydową. Tam, gdzie to możliwe, notowanie opiera się na rzeczywistych transakcjach banków z panelu, który liczy około 19 instytucji; gdy transakcji brakuje, stosuje się kolejne poziomy metody, oparte na transakcjach z pokrewnych rynków i na ocenie eksperckiej. Celem jest, by stawka odzwierciedlała realny koszt finansowania banków, a nie same deklaracje.
Odsetki liczone są w konwencji ACT/360: rzeczywista liczba dni w okresie odsetkowym dzielona przez 360. To drobiazg, który ma znaczenie przy porównywaniu oprocentowania z innymi konwencjami, bo rok „liczy” w niej 360 dni, a nie 365.
Kiedy i gdzie jest publikowany
EMMI ogłasza notowania w każdy dzień roboczy strefy euro około godziny 11:00 czasu środkowoeuropejskiego. Publiczne źródła, w tym ta strona, udostępniają je z 24-godzinnym opóźnieniem. Dlatego najnowsza data w tabelach to zwykle poprzedni dzień roboczy, a nie dzisiejszy. Wszystkie liczby na tej stronie to oficjalne dane EBC / Eurosystemu; średnie miesięczne są dodatkowo weryfikowane z portalem danych EBC.
Dlaczego Euribor decyduje o racie kredytu w euro
Oprocentowanie kredytu hipotecznego w euro o zmiennej stopie to niemal zawsze suma dwóch składników: stawki referencyjnej Euribor i stałej marży banku zapisanej w umowie. Marża nie zmienia się przez cały okres kredytowania; zmienia się Euribor. Gdy notowanie rośnie, w najbliższym terminie aktualizacji rośnie oprocentowanie i rata; gdy spada, rata maleje. Między aktualizacjami oprocentowanie jest stałe, niezależnie od tego, co dzieje się z notowaniami dziennymi.
Umowa określa trzy rzeczy, które warto sprawdzić: który termin Euribor jest stawką referencyjną, czy bank bierze notowanie z konkretnego dnia, czy średnią miesięczną, oraz jak często następuje aktualizacja. Te trzy zapisy mówią więcej o przyszłej racie niż jakakolwiek prognoza. Strony poszczególnych terminów pokazują historię każdej stawki, strony miesięczne – średnie potrzebne przy aktualizacji, a kalkulator przelicza zmianę stawki na euro w racie.
Jeśli spłacasz kredyt w euro z dochodów w złotych, do zmiany stawki dochodzi jeszcze kurs walutowy. Euribor mówi tylko o oprocentowaniu; to, ile złotych kosztuje rata, zależy również od kursu euro w dniu spłaty.