Ir-rata li biha l-banek jisilfu lil xulxin
L-Euribor, jiġifieri l-Euro Interbank Offered Rate, hu r-rata tal-imgħax li biha bank taż-żona tal-euro lest jislef flus lil bank ieħor mingħajr garanzija għal perjodu fiss. Mhijiex rata li tiddeċidiha awtorità waħda: hi kejl ta' dak li qed jiġri kuljum fis-suq monetarju bejn il-banek. Meta l-flus ikunu għaljin għall-banek, l-Euribor jitla'; meta jkunu rħas, jinżel.
Ir-rata teżisti mill-1 ta' Jannar 1999, l-istess jum li twieled l-euro, u minn dakinhar saret ir-referenza standard għal self b'rata varjabbli madwar l-Ewropa kollha, mis-self għad-dar fi Spanja u l-Finlandja sas-self kummerċjali f'kull pajjiż taż-żona tal-euro.
Min jippubblikah
L-amministratur tal-Euribor hu l-European Money Markets Institute (EMMI), bis-sede tiegħu fi Brussell. Euribor® hi trademark irreġistrata tal-EMMI. Dan is-sit mhuwiex affiljat mal-EMMI u ma jieħu xejn direttament mingħandu: iċ-ċifri li tara hawnhekk huma data uffiċjali tal-BĊE / Ewrosistema, bil-medji ta' kull xahar ivverifikati mal-ECB Data Portal.
Il-ħames maturitajiet
Mill-1 ta' Novembru 2013 'l hawn jiġu ppubblikati ħames maturitajiet: ġimgħa, xahar, tliet xhur, sitt xhur u tnax-il xahar. Qabel dik id-data kien hemm ħmistax. Kull maturità hi rata separata b'valur separat, għax is-suq jitlob prezz differenti biex jislef għal ġimgħa milli biex jislef għal sena sħiħa.
Il-maturitajiet il-qosra, ġimgħa u xahar, jimxu mill-qrib ħafna mar-rata tal-faċilità tad-depożitu tal-BĊE, li hi l-ankra tal-politika monetarja. Il-maturitajiet it-twal, sitt xhur u tnax-il xahar, jinkludu wkoll dak li s-suq jistenna li l-BĊE se jagħmel fix-xhur li ġejjin. Għalhekk ir-rata ta' 12-il xahar spiss tiċċaqlaq qabel deċiżjoni tal-BĊE, mhux wara, u għalhekk id-differenza bejn ir-rata ta' ġimgħa u dik ta' sena tgħidlek f'liema direzzjoni s-suq qed iħares.
Kif jiġi kkalkulat
Mill-2019 l-Euribor juża metodoloġija ibrida. Fejn hu possibbli, ir-rata tinbena fuq tranżazzjonijiet reali li l-banek tal-panel jirrappurtaw kuljum; fejn ma jkunx hemm biżżejjed tranżazzjonijiet f'maturità partikolari, jintużaw metodi oħra bbażati fuq data tas-suq. Il-panel hu magħmul minn grupp ta' banek kbar taż-żona tal-euro.
Il-konvenzjoni tal-għadd tal-ġranet hi ACT/360: l-imgħax jiġi kkalkulat fuq il-ġranet effettivi tal-perjodu, diviżi b'sena ta' 360 jum. Dan hu d-dettall tekniku li jispjega għaliex rata Euribor ta' 3 xhur ma tikkorrispondix eżatt għal kwart tar-rata annwali, u għaliex il-formula tar-rati forward fuq il-paġna tat-tbassir tuża 360 u mhux 365.
Meta jiġi ppubblikat
L-Euribor jiġi ppubblikat kull jum tax-xogħol taż-żona tal-euro, mit-Tnejn sal-Ġimgħa, ħlief fil-festi Ewropej komuni bħall-1 ta' Jannar, il-Ġimgħa l-Kbira, it-Tnejn ta' wara l-Għid, l-1 ta' Mejju u l-25 u s-26 ta' Diċembru. Il-ħin tal-pubblikazzjoni hu madwar il-11:00 CET, li hu l-istess ħin ta' Malta. Il-festi pubbliċi Maltin li mhumiex festi Ewropej ma jwaqqfux il-pubblikazzjoni: f'dawk il-ġranet ikun hemm fixing xorta.
Is-sorsi pubbliċi, inkluż dan is-sit, jerġgħu jippubblikaw il-fixings b'dewmien ta' 24 siegħa. Għalhekk l-aħħar data li tara hawn normalment hi tal-bieraħ u mhux tal-lum. Għal min għandu self għad-dar din id-differenza ma tagħmilx frott: ir-reviżjoni tar-rata tuża data jew medja stabbilita fil-kuntratt, mhux il-valur tal-mument.
Għaliex jgħodd għal min għandu self għad-dar f'Malta
F'Malta, is-self għad-dar normalment ma jimxix direttament mal-Euribor. Il-biċċa l-kbira tal-banek jipprezzaw is-self bħala r-rata bażi tal-bank flimkien ma' marġni, u r-rata bażi tinbidel meta l-bank jiddeċiedi hekk, mhux f'data fissa kull xahar jew kull kwart. Madankollu l-Euribor jgħodd għal żewġ raġunijiet.
L-ewwel, hu l-kejl li miegħu tqabbel. Ir-rata bażi tal-bank tiegħek tirrifletti, bid-dewmien u bil-mod tiegħu, l-istess politika monetarja tal-BĊE li l-Euribor jirrifletti kuljum. Jekk tara li l-Euribor ta' 3 xhur tela' jew niżel b'punt sħiħ fuq sena, tkun taf x'tistenna mir-rata bażi tiegħek u tkun f'pożizzjoni aħjar biex tistaqsi lill-bank tiegħek għaliex għadu ma ċċaqlaqx.
It-tieni, xi self f'Malta jimxi direttament mal-Euribor: self kummerċjali, xi self għad-dar offrut b'rata varjabbli marbuta mas-suq, u self mogħti minn banek li joperaw f'iktar minn pajjiż wieħed. F'dawk il-kuntratti r-rata hi l-Euribor tal-maturità msemmija, spiss dik ta' 3 xhur, flimkien ma' marġni fiss, u tiġi riveduta fl-intervall stabbilit. Il-paġni tal-maturitajiet u l-kalkulatur ta' dan is-sit jgħinuk tara x'ifisser ċaqliq fir-referenza f'euro fix-xahar.