Δύο επιτόκια, δύο διαφορετικές ερωτήσεις
Στην ευρωζώνη υπάρχουν δύο βασικά επιτόκια αναφοράς της αγοράς χρήματος, και πολλοί τα μπερδεύουν. Το Euribor και το €STR μετρούν και τα δύο το κόστος του χρήματος μεταξύ τραπεζών, αλλά για τελείως διαφορετικούς χρονικούς ορίζοντες και με διαφορετικές μεθόδους.
Τι είναι το Euribor
Το Euribor είναι επιτόκιο προθεσμίας. Δημοσιεύεται για πέντε διάρκειες, από 1 εβδομάδα έως 12 μήνες, και δείχνει με ποιο επιτόκιο οι τράπεζες ενός panel δανείζουν χωρίς εξασφαλίσεις για ολόκληρη αυτή τη διάρκεια. Διαχειριστής του είναι το European Money Markets Institute (EMMI), ένας ιδιωτικός μη κερδοσκοπικός οργανισμός, και από το 2019 υπολογίζεται με υβριδική μεθοδολογία που στηρίζεται κατά προτεραιότητα σε πραγματικές συναλλαγές.
Επειδή είναι επιτόκιο προθεσμίας, το Euribor περιέχει δύο πράγματα: το σημερινό κόστος του χρήματος και την προσδοκία της αγοράς για το πού θα βρίσκεται αυτό το κόστος μέσα στη διάρκεια. Το Euribor 12 μηνών, για παράδειγμα, ενσωματώνει την εκτίμηση για τις αποφάσεις της ΕΚΤ ολόκληρου του επόμενου έτους. Στις 4 Σεπτεμβρίου 2026 το Euribor 3 μηνών ήταν 2,679 % και το 12 μηνών 3,108 %.
Τι είναι το €STR
Το €STR (euro short-term rate) είναι το επιτόκιο μίας ημέρας της ευρωζώνης. Το υπολογίζει και το δημοσιεύει η ίδια η ΕΚΤ, κάθε εργάσιμη ημέρα, με βάση τις πραγματικές συναλλαγές δανεισμού των τραπεζών για μία νύχτα από την προηγούμενη ημέρα. Δεν υπάρχει panel ούτε εκτιμήσεις· υπάρχει μόνο ο όγκος και το επιτόκιο των συναλλαγών που πράγματι έγιναν.
Το €STR αντικατέστησε το EONIA, το οποίο καταργήθηκε τον Ιανουάριο του 2022. Ως επιτόκιο μίας ημέρας, το €STR βρίσκεται πολύ κοντά στο επιτόκιο διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων της ΕΚΤ και κινείται σχεδόν μόνο όταν αλλάζει αυτό.
Πού χρησιμοποιείται το καθένα
Το Euribor είναι το επιτόκιο αναφοράς των στεγαστικών δανείων κυμαινόμενου επιτοκίου στην Ελλάδα και σε μεγάλο μέρος της ευρωζώνης, καθώς και πολλών επιχειρηματικών δανείων και ομολόγων κυμαινόμενου επιτοκίου. Το €STR χρησιμοποιείται κυρίως στις χρηματοπιστωτικές αγορές: σε παράγωγα επιτοκίων, σε συμφωνίες επαναγοράς και ως βάση για την προεξόφληση ταμειακών ροών. Στα δάνεια προς νοικοκυριά η παρουσία του είναι πολύ περιορισμένη.
Γιατί ο δανειολήπτης βλέπει το Euribor
Η δόση ενός στεγαστικού δανείου πρέπει να είναι γνωστή στην αρχή κάθε περιόδου. Με το Euribor 3 μηνών η τράπεζα ξέρει στην αρχή του τριμήνου ποιο επιτόκιο θα ισχύσει και μπορεί να σας ανακοινώσει τη δόση. Με το €STR, το επιτόκιο της περιόδου θα ήταν γνωστό μόνο στο τέλος της, αφού ανατοκιστούν οι ημερήσιες τιμές. Αυτό είναι εφικτό στις αγορές παραγώγων, αλλά δύσχρηστο για ένα νοικοκυριό που θέλει να ξέρει τι θα πληρώσει.
Επιπλέον, οι ελληνικές συμβάσεις στεγαστικών, με τα περιθώρια, τις ρήτρες ανώτατου και κατώτατου ορίου και τις ημερομηνίες αναπροσαρμογής τους, είναι γραμμένες γύρω από το Euribor εδώ και δεκαετίες. Δεν υπάρχει λόγος να αλλάξει αυτό όσο το Euribor εξακολουθεί να δημοσιεύεται.
Πώς να τα διαβάζετε μαζί
Η διαφορά ανάμεσα στο Euribor 12 μηνών και το €STR δείχνει τι περιμένει η αγορά από την ΕΚΤ: όταν το Euribor 12 μηνών είναι σαφώς πάνω από το €STR, η αγορά τιμολογεί αυξήσεις· όταν είναι κάτω, τιμολογεί μειώσεις. Δεν πρόκειται για πρόβλεψη, αλλά για μια ανάγνωση της καμπύλης, την οποία μπορείτε να παρακολουθήσετε στη σελίδα των τεκμαρτών προθεσμιακών επιτοκίων.